amelogenesis

amelogeneza, proces formiranja gleđi. Gleđ je produkt ektodermalnih (epitelnih) ćelija. Gleđ formiraju ameloblasti. (v. ameloblastus), koji se diferenciraju iz ćelija unutrašnjeg gleđnog epitela zubne klice (v. odontogenesis). Zubna gleđ nastaje kroz sledeće biohemijske procese: sekrecija organskog matrika – odvija se ritmički, dnevno se izluči oko 4 mikrometra. Tokom sekrecije i sinteze organskog matriksa, ameloblasti se udaljavaju od gleđno-dentinske granice i približavaju ćelijama spoljašnjeg gleđnog epitela; mineralizacija (kalcifikacija) – odvija se u dve faze: inicijalna faza mineralizacije, započinje još tokom izlučivanja organskog matriksa, izlučivanjem neorganske materije u vidu kristala hidroksiapatita, dok u drugoj fazi mineralizacije dolazi do zamene organskih supstanci i vode neorganskim jedinjenjima tj. solima kalcijuma i fosfora, čime se povećava debljina kristala hidroksiapatita, ali i stepen celokupne mineralizacije; maturacija – sazrevanje gleđi, obuhvata preeruptivnu fazu kada dolazi do gotovo kompletne zamene organskog sadržaja i vode, pa je gleđ sa pojavljivanjem zuba u ustima potpuno mineralizovana, i posteruptivnu fazu kada se mineralni joni iz pljuvačke ugrađuju u površinu gleđi