anaestheticum

anestetik – opšti naziv za anestetička sredstva ili lekove kojima se postiže uklanjanje lokalne ili opšte osetljivosti, a primenjuju se površinski, parenteralno, lokalno ili inhalacijom; a. inhalata – inhalacioni a. prouzrokuju prolaznu depresiju funkcija centralnog nervnog sistema, koja se manifestuje gubitkom svesti i isključenjem svih čulnih utisaka. Ova vrsta anestezije postiže se udisanjem anestetičkih gasova ili para (azotni oksidul, halotan) ili intravenskom inekcijom anestetičkih rastvora (tiopenton, ketamin). Intravenski anestetici obično služe za uvođenje u opštu anesteziju, koja se zatim održava inhalacionim anesteticima; a. locale – lokalni a. prouzrokuje neosetljivost tkiva na mestu primene. Postignuta anestezija dovoljno je duga za manje oralnohirurške operacije i stomatološke intervencije. Prvobitna lokalna anestetička sredstva su danas lekovi (kokain, na primer) i zamenjena su manje toksičnim supstancijama sa kratkotrajnim dejstvom (lidokain, mepivakain, prilokain) ili produženim delovanjem (bupivakain). Lokalni anestetici se nanose na kožu i pristupačne sluzokože kad je potrebno postići anesteziju površinskog sloja ovih tkiva. Anestetički rastvori ubrizgavaju se oko nervnog stabla za postizanje sprovodne anestezije ili se njima anestetišu sitni nervni završeci infiltracijom tkiva; a. površinski – primenjen na površini tkiva u vidu solucije, masti ili spreja, stvara lokalnu neosetljivost za bol.