endoplazmatski retikulum

(gr. endo – unutra, plasma – plazma, lat. reticulum – dem. od rete – mreža) – lavirintni sistem unutrašnjih šupljina izolovanih od citosola sopstvenom membranom; e. r. glatki – vrsta endoplazmatskog retikuluma na čijoj površini nema poliribozoma, zbog čega ima glatku površinu. On učestvuje u sintezi lipida, zatim u oksidaciji, metilaciji i konjugaciji nekih hormona, metabolita, lekova i štetnih supstanci, kao i metabolizmu glikogena, zbog čega je ova organela dobro razvijena u hepatocitima. Glatki endoplazmatski retikulum dobro je razvijen u skeletnom i srčanom mišićnom tkivu, gde se označava kao sarkoplazmatski retikulum. On služi kao depo jona Ca2+ neophodnih za iniciranje mišićne kontrakcije; e. r. granulisani – vrsta endoplazmatskog retikuluma za čiju membranu su vezani poliribozomi, zbog čega ćelija pokazuje izraženu bazofiliju. Granulisani endoplazmatski retikulum dobro je razvijen u ćelijama angažovanim u sintezi proteina, naročito u žlezdanim ćelijama čiji je sekret proteinske prirode (pankreociti, serociti), u ćelijama koje sekretuju komponente ekstracelularnog matriksa (fibroblasti, hondroblasti, osteoblasti itd.) i ćelijama koje imaju stalnu potrebu za obnavljanjem sopstvenih integralnih proteina (neuroni).