ortodontska tehnika, fiksna

način lečenja ortodontskih anomalija elementima učvršćenim na krunama zuba. Osnovni elementi su: prstenovi sa tubama koji se cementiraju na molare, bravice zalepljene na labijalne ili lingvalne površine zuba, i luk (v.luk ) fiksiran u žljeb bravica. Uz osnovne elemente primjenjuje se niz pomoćnih kao što su: ligature- žičane ili gumene, koje služe za fiksaciju luka u bravice; spiralne opruge, otvorene ili zatvorene, koje postavljene na osnovni luk, služe za razmicanje ili primicanje zuba; elastični elementi - izrađeni od gume ili lateksa, različitih oblika i dimenzija, koji se primjenjuju za intra i intermaksilarnu vuču U pomoćne elemente fiksne tehnike mogu se ubrojati kvadheliks, palatinalni luk, herbst aparat, mini implanti, haedgir, džasper-džamper, lip-bumper, i dr. Sile proizvode luk u kombinaciji sa nagibom žljeba na bravici. Sile koje se koriste su mehaničke, kontinuirane, slabog intenziteta. Začetnik savremene fiksne ortodoncije je angle, e. Na osnovama njegove edgewise metode razvile su se raznovrsne tehnike prema raznim autorima, specifičnostima, sistemima i dizajnu bravica, kao što su Beggova, Tweedova, Rickettsova bioprogresivna tehnika, Jarabakova, Aleksanderova, Rothova, Andrewsova, tehnika pravog luka, lingvalna, Damon samoligirajuća i druge. Prednosti fiksnih aparata su moguće korekcije: različite vrste pojedinačnog dentalnog pomeranja: bodili, intruzija, ekstruzija, rotacija, torque, tip, dentoalveolarne korekcije, promena skeletnih odnosa, promena odnosa mekih tkiva.i skraćeno aktivno vreme terapije. Nedostatci fiksnih aparata su: mogući različiti štetni efekti ortodontskih sila koji se mnogo izraženije vidjaju kod fiksnih, nego kod mobilnih aparata: hipertrofični gingivitis, bol i mobilnost zuba, resorpija korena, reakcija pulpe, znatno su skuplji od mobilnih aparata; ortodontska tehnika, mobilna - za razliku od fiksnih ortodontskih aparata koji su za sve vreme trajanja terapije fiksirani u ustima pacijenta, mobilne pacijenti mogu po volji stavljati u usta i vaditi ih, što je ujedno i jedan od njihovih nedostataka. Indikacije za mobilne aparate su: čuvar prostora u ranoj mešovitoj denticiji, sidrišta za izvlačenje pojedinih zuba, odredjene disfunkcije TMZ, sprečavanje tiskanja jezika – ukoliko ima filarete ili branik za jezik, kao retejneri na kraju terapije da zadrže postignuti položaj zuba, za širenje vilica i zubnih lukova, za ograničena pomeranja grupe zuba, za korekciju pojedinačnih malpozicija zuba, za regulisanje sredine niza zuba – uz upotrebu posebne vrste labijalnog luka, za modifikaciju rasta u vreme mešovite denticije. Kontraindikacije: alergijska reakcija na akrilat od koga je napravljen, teže opstrukcije disajnih puteva, teže malokluzije zuba i nizova, teže skeletne disproporcije... Mobilna tehnika koristi monomaksilarne ili bimaksilarne aparate, što znači da deluju na jednu ili obe vilice istovremeno. Monomaksilarni aparati se sastoje iz: ploče (standardne ili modifikovane), retencionih elemenata: labijalni luk ( koji može biti i aktivni element), kukice: Adams (poluadams, adams, dupli adams), strelaste i kapljaste., i aktivnih elemenata: zavrtanj, opruge (prstaste, otvorene, zatvorene). Deluju aktivnim silama koje proizvode aktivni elementi. Bimaksilarni mobilni aparati su twin-blok, ”M” aparat. Ukoliko se aparati dele po tome da li su fiksirani ili ne, onda se može govoriti o funkcionalnim aparatima, kao što su aktivator, bionator, Frankel, ali oni su poseban tip aparat, obzirom da nemaju aktivne elemente koji proizvode sili, već ona nastaje dejstvom mišića – biološka sila.