rascep (shisis)

rascep lica, vilica, usana, kongenitalne anomalije. Učestalost je 1:650-700 živorođene dece, dva puta je češći kod muške dece, dva puta je češći na levoj strani, izolovani rascepi nepca češći kod ženskih osoba. Kao posledica r. dolazi do poremećaja rasta facijalnog kompleksa, disanja, gutanja, žvakanja, govora, izgleda lica, mimike i psihičkog razvoj deteta. Može postojati kao samostalan (standardna klasifikacija - r. primarnog palatuma, r. sekundarnog palatuma, kombinovani, mikroforme, retki) i u okviru sindroma (Pierre - Robin, Apert, OFD, Treacher-Collins, Down). Suština nastanka rascepa je, nepotpuno ili potpuno, izostajanje međusobnog srastanja frontonazalnog i maksilarnih procesusa, ili ređe: mandibularnih, medijalnog i lateralnog dela frontonazalnog i maksilarnog procesusa. Vreme nastanka rascepa je između 4-12 nedelje intrauterinog razvitka. Nepravilnosti zagrižaja: veća prisutnost III klase - pseudoprogenija, ukršten zagrižaj - jednostrano ili obostrani, obrnut preklop sekutića kod 55% dece. Nepravilnosti zuba: rana eksfolijacija gornjih mlečnih lateralnih sekutića, nepravilnosti broja zuba - hipodoncija gornjih stalnih lateralnih sekutića, često i stalnih drugih premolara; hiperodoncija gornjih stalnih lateralnih sekutića, nepravilnosti oblika zuba - kupasti lateralni sekutići, nepravilnosti strukture - gleđne hipoplazije, nepravilnosti položaja - rotacija i retroinklinacija gornjih stalnih centralnih sekutića; horizontalni položaj gornjih stalnih očnjaka, nepravilnosti veličine - smanjene krunice gornjih stalnih centralnih i lateralnih sekutića, zakasnelo nicanje stalnih zuba, posebno prvih molara, česti karijesi i gingiviti